Wat er in je darmen leeft, beïnvloedt je hele lichaam. Van je weerstand tot je stemming: darmbacteriën spelen een grotere rol dan lang werd gedacht. Volgens epidemioloog en hoogleraar genetische epidemiologie Tim Spector is het microbioom zelfs de sleutel tot een gezonder leven. “We weten inmiddels dat je darmbacteriën bijna elk orgaan beïnvloeden.”
Wat is het microbioom?
Het microbioom is de verzameling bacteriën, virussen en schimmels in je darmen. Samen wegen ze ongeveer anderhalve kilo. “Vroeger dachten we dat bacteriën vooral ziekten veroorzaakten,” zegt Spector. “Nu weten we dat ze essentieel zijn voor onze gezondheid.”
De samenstelling van je microbioom verschilt per persoon. Zelfs eeneiige tweelingen hebben verschillende darmbacteriën. Dat komt volgens Spector vooral door leefstijl en voeding. “Wat je eet, hoe je slaapt, hoeveel je beweegt en of je stress hebt — het heeft allemaal invloed.”
Van weerstand tot stemming
Darmbacteriën helpen bij de vertering van voedsel en de aanmaak van vitamines. Maar hun invloed gaat verder. Ze communiceren met het immuunsysteem en met de hersenen via de zogenoemde darm-hersen-as.
“Ongeveer zeventig procent van je immuuncellen bevindt zich in en rond je darmen,” legt Spector uit. “Als je microbioom uit balans raakt, kan dat bijdragen aan ontstekingen en chronische ziekten.”
Ook mentale gezondheid hangt samen met darmbacteriën. Sommige bacteriën produceren stoffen die invloed hebben op stress, angst en stemming. “We zien steeds meer aanwijzingen dat een divers microbioom samenhangt met een betere mentale veerkracht.”
Kun je je microbioom verbeteren?
Volgens Spector is variatie het sleutelwoord. “Eet zo gevarieerd mogelijk, met veel verschillende soorten groenten, fruit, noten, zaden en peulvruchten.” Gefermenteerde producten zoals yoghurt, kefir en zuurkool kunnen ook bijdragen aan een gezonde darmflora.
Sterk bewerkte voeding en overmatig antibioticagebruik kunnen het microbioom juist verstoren. “Elke keer dat je antibiotica gebruikt, verandert je darmflora ingrijpend. Soms herstelt die zich, maar niet altijd volledig.”
De boodschap is volgens Spector duidelijk: zorg goed voor je darmbacteriën, dan zorgen zij voor jou. “We staan nog maar aan het begin van wat we hierover weten. Maar één ding is zeker: wie zijn microbioom serieus neemt, investeert in zijn algehele gezondheid.”